Coldplay, Radiohead, Robert Plant, Duffy. 51. rozdanie amerykańskich nagród Grammy przejdzie do historii jako triumf Europy Wśród nagrodzonych w nocy z niedzieli na poniedziałek w Los Angeles znaleźli się m.in. grupa Coldplay, wokalistki Duffy i Adele oraz weterani Peter Gabriel (dawny wokalista Genesis otrzymał Grammy za najlepszą piosenkę do filmu: "Down To Earth" z "Wall-E") i Robert Plant. Nie ostała się nawet twierdza muzyki amerykańskiej - country, bo płyta frontmana Led Zeppelin "Raising Sand" nagrana w duecie właśnie z wokalistką Alison Krauss zgarnęła w sumie aż pięć statuetek, z czego jedną szczególnie prestiżową za "nagranie roku".

To jedna z kategorii wchodzących w skład tak zwanej wielkiej czwórki Grammy. Trzy pozostałe też przypadły w udziale Brytyjczykom: za "album roku" i "piosenkę roku" nagrody dostała grupa Coldplay, a 21-letnia debiutantka Adele cieszyła się z wyróżnienia dla "najlepszego nowego artysty". W kategorii "najlepszy album pop" zwycięzcą okazała się inna debiutantka, Walijka Duffy, a Grammy za "najlepszy album alternatywny" przypadło Radiohead. Gdy dorzucić do tego triumf francuskiego duetu Daft Punk w kategoriach tanecznych, okaże się, że 51. Grammy przejdzie do historii jako triumf wykonawców europejskich.

Honor Ameryki obroniony został tylko w kategoriach hiphopowych (ze wskazaniem na rapera Lil Wayne'a - cztery nagrody) oraz związanych z mocniejszym gitarowym graniem (tu triumfowali Kings Of Leon, Mars Volta i Metallica). Madonna, mimo trzech nominacji, nie otrzymała nic. Być może przy pracy nad ostatnią płytą "Hard Candy" trzeba było zamiast amerykańskich producentów r'n'b sięgnąć po jakiegoś europejskiego magika konsolety? Np. Marka Ronsona, który przyczynił się przed rokiem do sukcesu jeszcze jednej Brytyjki Amy Winehouse.
Więcej zdjęć

Brytyjskie media - np. BBC - już przebąkują coś o kolejnej, trzeciej brytyjskiej inwazji na Amerykę. Mianem pierwszej określa się spektakularny sukces, jaki latach 60. odniosły brytyjskie zespoły z Beatlesami i The Rolling Stones na czele. Co zabawne, Brytyjczycy zawieźli wówczas Amerykanom ich własną muzykę, tyle że przetworzoną i rozwiniętą. Dla Beatlesów, Stonesów, Animalsów i dziesiątek innych atakujących wówczas kapel wzorcem był przecież - w różnych proporcjach - amerykański blues, rhythm and blues, rock and roll i pop. Zaskoczeni Amerykanie próbowali sztucznie tworzyć własne odpowiedzi w rodzaju wykreowanej na potrzeby telewizji grupy The Monkees.

W pierwszej połowie lat 80. serca młodych Amerykanów podbiły brytyjskie zespoły w rodzaju Duran Duran, Culture Club, Thompson Twins, Depeche Mode i Eurythmics. Mieszały gatunki zakorzenione w amerykańskiej muzyce, więc znów wydawało się, że to wożenie drew do lasu. Szczególnym fenomenem był brytyjski "northern soul". Okazało się, że uczeń przerósł mistrza.

Kolejną manifestacją siły brytyjskiej muzyki miał być brit-pop z połowy lat 90. Ale wykonawcy pokroju Oasis i Pulp okazali się albo zbyt brytyjscy, albo zbyt archaiczni dla zafascynowanej wówczas swoją sceną alternatywną Ameryki. Sukces w tym czasie odniósł za to angielski zespół techno Prodigy i znów Amerykanie dostali coś, co słyszeli już wcześniej - techno narodziło się przecież w klubach Detroit.

Fale wzajemnych inspiracji przepływają nieustannie i nie dotyczy to tylko zależności brytyjsko-amerykańskich. Stany mogą być ojczyzną disco, ale na nowe tory - aranżując je na elektroniczne instrumenty klawiszowe, a nie klasyczną orkiestrę - popchnął tę muzykę włoski producent Giorgio Moroder (spod jego ręki wyszły hity Donny Summer). To Europejczycy - zwłaszcza Niemcy i Brytyjczycy - zawieźli w latach 80. Amerykanom synth-pop, electro i muzykę industrialną. Trudno też wyobrazić sobie hip-hop bez "Planet Rock", który Afrika Bambaataa nagrał, wykorzystując fragmenty dwóch utworów niemieckiego Kraftwerku: "Trans Europe Express" i "Numbers". Kraftwerk jest zresztą uważany także za inspirację dla rodzącej się w latach 80. amerykańskiej sceny klubowej. Po kilku latach europejscy didżeje zaproponowali własne wersje techno z Detroit i innego, tym razem wywodzącego się z Chicago stylu - house. Narodziła się współczesna muzyka klubowa w formie, jaką znamy do dziś.

Gdy na początku lat 90. europejscy i amerykańscy didżeje i producenci spotkali się na seminarium poświęconym nowej muzyce, debata skończyła się karczemną awanturą i oskarżeniami o bezczelne żerowanie na cudzych pomysłach. Takie kłótnie to nic nowego. Podobno Dionne Warwick do dziś nie chce słyszeć nic o Cilli Black, ponieważ ta brytyjska wokalistka odniosła w latach 60. większy sukces, nagrywając własną wersję napisanego przez Burta Bacharacha specjalnie dla Warwick hitów.

Jednak artyści triumfujący w tym roku są zbyt różni pokoleniowo i stylistycznie, aby mówić o kolejnej prawdziwej inwazji. Ich płyty to raczej dowód na siłę amerykańskiej tradycji, która wciąż inspiruje. Amerykanie mogą spać spokojnie. Grammy raz na jakiś czas mogą sobie zdominować Brytyjczycy. Ale nie daliby rady bez amerykańskiej muzyki.